Wykorzystanie energii odnawialnej w przedsiębiorstwach


Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na własne potrzeby w częściowo lub całkowicie niezależnych od sieci systemach energetycznych (działających w trybie off-grid), zwłaszcza przez przemysł i przetwórstwo, jest w Polsce coraz bardziej atrakcyjnym, ale nadal modelem niszowym wykorzystania energii. Przemysłowy „autoproducent” energii z OZE, jest odpowiednikiem prosumenta w przypadku osoby fizycznej, posiadającym jednak w obecnym otoczeniu rynkowym znacznie istotniejsze przewagi w realizacji takich inwestycji. Model „autoproducenta” czyli przedsiębiorstwa z instalacją OZE, zyskuje coraz większą popularność ze względu na:21 – znaczący udział kosztów energii w koszcie produkcji w przedsiębiorstwach; – wysokie ceny energii elektrycznej dla firm – przedsiębiorcy będący na taryfie energetycznej typu „C” płacą więcej za koszt energii (zmienny składnik kosztu) i bilansowania (czyli, dzięki instalacji PV, więcej oszczędzają); – bezpieczeństwo zasilania; – stopniowy spadek kosztów inwestycyjnych instalacji OZE; – koszt zakupu instalacji PV dla firmy jest niższy, ze względu na możliwość odliczenia podatku VAT; – a także poprzez mało atrakcyjne warunki odsprzedaży energii z OZE do sieci, wynikające z regulacji związanych z systemem wsparcia w ramach ustawy o OZE. Dopiero niewielka grupa innowacyjnych przedsiębiorstw, zwłaszcza prowadzących produkcję energochłonną, z branż o średniorocznym zużyciu energii przekraczającym wg danych GUS niejednokrotnie 500 GWh (a w przypadku branż takich jak np. przetwórstwo spożywcze i gospodarka wodno-ściekowa – wielokrotność tej liczby), zdecydowała się na wykorzystanie energii produkowanej w instalacjach OZE. Stopniowo także w innych sektorach rośnie liczba firm przemysłowych i usługowych upatrujących wykorzystanie energii odnawialnej na cele produkcyjne i możliwość uzyskania znacznych oszczędności na zakupie energii z sieci jako sposób na minimalizację zależności od zmiennych uwarunkowań rynkowych i systemu wsparcia oraz poprawy pewności i jakości zasilania. Na wykorzystaniu OZE w przedsiębiorstwach często, poza czynnikiem ekonomicznym, zyskuje także wizerunek firmy jako przyjaznej środowisku, ekologii oraz innowacjom. Mechanizm wsparcia przedsiębiorców wytwarzających energię elektryczną w OZE jest dwukierunkowy i polega na: – obowiązkowym zakupie wytworzonej energii elektrycznej przez sprzedawcę z urzędu; – wydawaniu przez Prezesa URE świadectw pochodzenia (OZE), które potwierdza- ją wytworzenie energii elektrycznej w źródle odnawialnym; – świadectwa te, w postaci Praw Majątkowych z nich wynikających, mogą być zbywane na Towarowej Giełdzie Energii; – stanowią dodatkowe źródło przychodu dla podmiotów produkujących energię przyjazną środowisku. Należy zaznaczyć, że nie korzystając z przepisów ustawy o OZE można bez ograniczeń w zakresie pomocy publicznej określonej w artykule 39 ustawy, korzy- stać z instrumentów dotacyjnych na budowę instalacji fotowoltaicznej. Krytycy fotoogniw zwracają uwagę na fakt, że nie jest wcale oczywiste, czy ilość uzyskiwanej z fotoogniw energii elektrycznej przekracza koszty związane z ich produkcją. Wprawdzie samo wytwarzanie energii jest ekologicznie czyste, ale przygotowanie krzemu do produkcji fotoogniw, jego rafinacja, przebiega w bardzo wysokich temperaturach, są więc procesami energochłonnymi i powodują powstawanie dużych ilości odpadów. Fakty są następujące: do wytworzenia fotomodułu o mocy 100 W, zużywa się ok. 1 kg krzemu. Do produkcji 1 kg monokryształów krzemu zużywa się ok. 100 kWh energii. Aby wyprodukować fotoogniwo o mocy 100 W dodatkowe materiały, transport, logistyka itd., niezbędne do jego produkcji, po-chłoną ok. 200 kWh energii. Moduł 100 W wytwarza rocznie ok. 100 kWh energii elektrycznej. Na podstawie powyższej analizy można stwierdzić, że dopiero po trzech latach, energia z fotoogniw, zaliczana może być do czystej. Dla porównania, zakłada się, że produkcja 1 kWh energii w elektrowniach węglowych powoduje emisję ok. jednego kilograma CO2 do atmosfery. Zupełnie inaczej wygląda porównanie z biodieslem. Z 1 ha obsianego rzepakiem uzyskuje się plon wynoszący ok. 3 tony. Można z niego wyprodukować ok. 1000 li- trów oleju rzepakowego. Energia 1 litra biodiesla wynosi ok. 10 kWh, odpowiada to 10 000 kWh z 10 000 m2 lub 1 kWh/m2/rok. Po porównaniu tych dwóch wartości: 100 kWh/rok z fotomodułu i 1 kWh/rok z biodiesla, można stwierdzić, że energia fotowoltaiczna uzyskana z 1 m2 jest 100 razy wyższa niż z biodiesla. Porównując wyniki badań, w zakresie wykorzystania instalacji fotowoltaicznych w krajach Unii Europejskiej, nasuwa się prosty wniosek, że nie jesteśmy potentata- mi w tej nowoczesnej technologicznie branży.